فرهنگِ "مِزه" و آدابِ نوشیدن در گذرِ تاریخِ ایران
در تاریخ و فرهنگِ غنیِ ایران، همواره پیوندِ عمیقی با مهماننوازی و سفرهآرایی وجود داشته است. ایران، بهعنوان قلبِ جادهی ابریشم، میزبانِ کاروانها و مسافرانی از سراسر جهان بود. ایرانیان به پذیرایی از مهمانان، بهویژه با غذاها و نوشیدنیهای متنوع، عادت داشتند و این سنتِ زیبا به بخشی جداییناپذیر از هویتِ ما تبدیل شد. همواره باید چیزی برای تعارف و پیشکش به مهمان آماده میبود.
در فرهنگ و تاریخ ایران همیشه پیوندی میان نوشیدنی و مهماننوازی وجود داشته است.
در مواجهه با نوشیدنیهای الکلی نیز این اصل رعایت میشد. از یک سو، سنتِ دیرینهی مهماننوازی ایجاب میکرد که هنگامِ نوشیدن، خوراکیهایی برای پذیرایی و میل کردن در کنارِ آن عرضه شود. از سوی دیگر، به دلیلِ قوی و سنگین بودنِ نوشیدنیهای سنتیِ ایرانی مانند عرقِ سگی، خوردنِ „مِزه“ ضروری بود تا تحملِ بدن افزایش یابد و مستی با کیفیت بهتری رخ دهد.
بر اساس همین دو دیدگاه، در طول سالیان، همراه کردنِ خوراکیهایی نظیر ماست، خیار، زیتون، یا حتی گوشت و ماهی با نوشیدنیهای الکلی به یک سنت تبدیل شد.
تفاوتهای امروزین (انتقال به آگاهیِ مدرن)
اما امروز، با ارتقاء سطحِ آگاهی در موردِ کیفیت و شخصیتِ نوشیدنیها، این سنت در حالِ دگرگونی است. وقتی با نوشیدنیهای الکلیِ فاخر و پیچیدهای چون ویسکی، کنیاک یا برندی سروکار داریم، دیگر ضرورتی برای همزمانیِ غذا وجود ندارد.
در واقع، نوشیدنیها بر اساس زمانِ مصرف، سه دستهی عمده میشوند:
قبل از غذا (آپرتیف): نوشیدنیهایی برای تحریک اشتها.
همراه غذا (مانند شراب): نوشیدنیهایی که مکمل طعم غذا هستند.
بعد از غذا (دیژستیف): نوشیدنیهایی که برای تکمیل تجربه و لذتِ پس از شام میل میشوند، مانند ویسکی، کنیاک یا لیکورها.
در این دستهی آخر (مانند ویسکی و کنیاک)، همراه کردنِ „مِزه“ نهتنها دیگر لازم نیست، بلکه میتواند به آسیب زدن به ظرافت طعم و شخصیتِ پیچیدهی نوشیدنی منجر شود.
البته که همیشه میتوان کنارِ هر نوشیدنی چیزی خورد؛ اما پرسشِ اصلی این است: „کدام خوراکی مکملِ کدام نوشیدنی است؟“
📖 واژهنامه
نتیجهگیری
ما در آینده، مقالهای جامع در این زمینه منتشر خواهیم کرد و نوشیدنیهای معروف و خوراکهای مناسب آنها را به تفصیل بررسی میکنیم.
اما در پایانِ بحثِ امروز، با این جمله نتیجهگیری میکنم:
نوشیدنیهایی وجود دارند که چنان عمق، چنان شخصیت و چنان اوجِ هنری دارند که هیچ طعمِ دیگری نباید با آنها در تماس باشد؛ زیرا آنها به تنهایی کامل و کافی هستند.
دیدگاه خود را دربارهی این مقاله بنویسید.
من تلاش کردهام این صفحه را با تکیه بر دانش، تحقیق و دقت شخصی گردآوری کنم.
اگر در آن خطایی مشاهده کردید یا پیشنهادی برای بهبود دارید، خوشحال میشوم با اشتراک دیدگاه خود، به گسترش این دانش برای جامعهی فارسیزبان کمک کنید.
دانش زمانی رشد میکند که با هم آن را به اشتراک بگذاریم